Hoe is een tanpura gestemd?

Hoe is een tanpura gestemd?

De meest gebruikte stemming van een 4-snarige tanpura is Pa Sa Sa Sa(-1). Dat wil zeggen dat de middelste twee snaren gestemd zijn in de grondtoon, die ze in India de Sa noemen. De vierde (dikke) snaar is ook in Sa gestemd, maar een oktaaf lager. De eerste snaar is gestemd in de kwint daartussen.

Welke noot is de grondtoon Sa?

Dat hangt er om te beginnen vanaf wat voor tanpura je hebt. Een grote (mannelijke) tanpura is lager gestemd dan een vrouwelijke.

Wat is het bereik van jouw stem?

Wanneer je bij de tanpura wilt zingen, dan kies je een stemming die goed bij het bereik van je stem past. Je kiest de Sa dan zo, dat je ongeveer een halve octaaf omlaag kunt en een hele octaaf omhoog.

Mannelijke tanpura’s

De mannelijke tanpura wordt vaak gestemd in Cis. De stemming Pa Sa Sa Sa(-1) wordt dan: Gis Cis Cis Cis(-1).

De grondtoon ligt echter niet vast. Je kunt hem ook wat hoger of lager kiezen. Dus bijvoorbeeld G C C C(-1), D G G G(-1) of E A A A(-1). Bij een mannelijke tanpura kun je de grondtoon zo ongeveer kiezen in het gebied tussen B en Dis.

Vrouwelijke tanpura’s

Een vrouwelijke tanpura heeft dikwijls grondtoon Gis. Dan krijg je dus: Dis Gis Gis Gis(-1). De grondtoon kun je zo’n beetje variëren tussen F en Ais.

De juiste snaardikte

Dit kan overigens per instrument iets verschillen. Als je veel lager of hoger probeert te stemmen, zijn de snaren te slap of te strak gespannen en krijg je de klank niet goed. Je kunt het bereik dan nog (laten) veranderen door voor een andere snaardikte te kiezen.

De juiste samenklank

Uiteindelijk gaat het bij het stemmen van een tanpura niet zozeer om de exacte toonhoogte, maar vooral om de juiste verhouding tussen de snaren. Het belangrijkste is dat de boventonen goed ‘matchen’.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Google translate »